قرارداد هوشمند چیست؟

قرارداد هوشمند چیست؟
۱۳۴
یاسمین پیراسته
۱۳۹۸/۱۱/۱۹
۰

با وجود فراگیری تکنولوژی بلاکچین، حتی افرادی که آشنایی کاملی با این فناوری ندارند نیز به احتمال زیاد نام اتریوم را شنیده اند. اتریوم دومین رمز ارز بزرگ پس از بیت کوین است و در سال های اخیر به یکی از پر استفاده ترین ارزهای دیجیتال تبدیل شده است.

اما اتریوم فقط یک رمز ارز نیست، بلکه پلت فرمی است که سایر پروتکل های بلاکچینی میتوانند بر روی آن مسکن گزینند. ارز رایج و بومی بستر اتریوم، اتر نام دارد که به منظور پرداخت برای انجام تراکنش ها در بلاکچین اتریوم مورد استفاده قرار میگیرد.

نحوه کارکرد اتریوم نیز مانند بیت کوین میباشد. یعنی شبکه ای که کامپیوترها ( گره ها یا دستگاه های ماینر) در آن تراکنشها را اعتبار سنجی و ثبت میکنند. اما تفاوت اتر با سایر رمز ارز ها در این است که این ارز دیجیتال، بیشتر به عنوان سوخت و یا بنزین عمل میکند تا یک دارایی قابل ذخیره! چرا که از نظر بسیاری از کارشناسان، در صورت افزایش قیمت شدید اتر، این ارز کارایی خود را برای توسعه دهندگانی که قصد دارند ازاین سوخت برای راه اندازی قرارداد های هوشمند و اپلیکیشن های خود استفاده کنند، از دست میدهد.

حال پیش ازشروع بررسی نحوه کارکرد قرارداد های هوشمند این نکته را به خاطر داشته باشید که قرارداد های هوشمند مهمترین محصولات بلاکچین اتریوم میباشند.


تاریخچه قراردادهای هوشمند

در سال 1994، کد نویسی به نام نیک سابو، به این فکر افتاد که که قرارداد های حقوقی و مالی را به صورت کدهای ((اگر)) و ((پس)) در آورد. بدین شکل که در صورت تحقق یافتن شرایطی خاص، قراردادها به صورت خودکار فعال شوند. این ایده همچنین میتوانست نیاز به اشخاص ثالث، مانند بانک ها را از بین ببرد.

اما چرا اشخاص ثالث از بین بروند؟ پاسخ ساده است. زیرا در این حالت شما دیگر نیاز ندارید تا در هنگام معامله، به شخص ثالثی "اعتماد" کنید.  بدین ترتیب در صورت انجام معاملات به وسیله قراردادهای هوشمند، قرارداد های مالی و حقوقی به صورت خودکار و در یک شبکه trustless یا بدون نیاز به اعتماد انجام میشوند.

اما با وجود اینکه ایده نیک سابو بسیار هوشمندانه و جالب بود، مشکلش این بود که در آن زمان بستری به نام بلاکچین وجود نداشت که قرارداد های هوشمند بر روی آن تعبیه شوند.

پس از گذشت سالها، بیت کوین در سال 2009 اولین بلاکچین را به دنیا معرفی کرد و در سال 2015 نیز اتریوم با ارائه بستری برای کارکرد قرارداد های هوشمند، در دسترس کاربران قرار گرفت.

قرارداد هوشمند اتریوم
قرارداد هوشمند چیست؟

به منظور رسیدن به جواب این سوال، به نکات زیر توجه نمایید.

یک قرارداد هوشمند، درواقع توافقی است بین طرفین معامله، و در قالب کد های کامپیوتری. قراردادهای هوشمند بر روی بلاکچین اجراشده و در نتیجه قابل تغییر نمیباشند.
تراکنش ها و معاملات در یک قرارداد هوشمند توسط تکنولوژی بلاکچین پردازش و تایید میشوند. این بدان معناست که افراد برای انجام معاملات لازم ندارند تا به کسی اعتماد کنند.
معاملات ارز دیجیتال در قرارداد های هوشمند، تنها زمانی انجام میشوند که شرایط موجود در قرارداد، تحقق یابند.


نحوه کارکرد قراردادهای هوشمند

برای متوجه شدن نحوه کارکرد قراردادهای هوشمند فرض کنید که باب قصد دارد تا خانه آلیس را خریداری کند و این توافق به صورت یک قرارداد هوشمند در اتریوم شکل گرفته است. قرارداد یاد شده به صورت کد، نشانگر این عبارت ساده است : "اگر باب 300 اتر برای آلیس ارسال کند، پس خانه به باب تعلق میگیرد." در زمانی که این قرارداد بر روی بلاکچین اتریوم کد شود، دیگر قابل تغییر نبوده و در نتیجه باب میتواند با خیال راحت و بدون نیاز به اعتماد به کسی، 300 اتر برای آلیس ارسال نماید.

در صورت عدم استفاده از قراردادهای هوشمند، پروسه هایی که باید طی شوند شامل این است که باب و آلیس به کمپانی های واسطه از جمله بانکها، وکلا و مشاورین املاک پول پرداخت کنند و زمان زیادی را برای این کارها صرف کنند.

حال ممکن است این سوال پیش بیاید که در صورت هک شدن سیستم بلاکچینی اتریوم، بر سر پولهای ارسال شده چه میاید؟ جواب ساده است.

به طور خلاصه، بلاکچین اتریوم، یک بستر توزیع شده و غیر متمرکز است. یعنی هیچ سازمان و نهادی آن را کنترل نمیکند. بنابراین برای هک کردن این سیستم که در دست هزاران هزار کاربر میباشد، هکر ها باید بیش از نیمی از گره ها را در دست بگیرند که این کار بسیار هزینه بر تر از هک نکردن سیستم است. به زبان ساده تر، بلاکچین هایی مانند اتریوم و بیتکوین به گونه ای طراحی شده اند که کاربران تنها در صورت "صداقت" داشتن میتوانند با آنها کار کنند. پروتکلی که این امر را تحقق میبخشد BFT نام دارد.


موارد استفاده از قراردادهای هوشمند

مثال باب و آلیس تنها استفاده از قرارداد های هوشمند به شمار نمیرود. در حال حاضر از قرارداد های هوشمند به منظور تجارت، خدمات مالی، بیمه، اعطای مجوز، فرایند های قانونی و حتی توافق نامه برای ICO ها استفاده میشود.


قرارداد هوشمند و بیمه:

دو اداره بیمه با نام های اطلس در کشور مالت و AXA در کشور فرانسه در سال 2017 شروع به آزمایش قراردادهای هوشمند بر پلت فرم خود کردند. در این آزمایش این شرکت ها تصمیم گرفتند که در صورت تاخیر در پرواز هواپیما، از طریق قراردادهای هوشمند به مشتریان خود پول جبرانی پرداخت کنند. برای بهتر متوجه شدن این امر به مثال زیر توجه کنید:

باب قصد دارد تا از نیویورک به سانفرانسیسکو سفر کند. او مبلغ 5 دلار اتر را به بیمه AXA پرداخت میکند. بیمه AXA نیز 95دلار اتر را به قرارداد هوشمند تزریق میکند. پس در حال حاضر 100 دلار اتر در قرارداد وجود دارد. اگر پرواز باب به موقع انجام شود، کمپانی AXA مبلغ 100 دلار را از قرارداد هوشمند پس گرفته و اگر پرواز باب تاخیرداشته باشد، مبلغ 100 دلار از قرارداد هوشمند برای باب ارسال میشود.

دراین سناریو علاوه بر صرفه جویی در وقت و هزینه های تراکنش بانک ها، باب دیگر نیاز ندارد تا به کمپانی AXA اعتماد کند، چراکه پول او در صورت تاخیر، توسط کدها و به صورت خودکار برایش واریز خواهد شد.


قرارداد هوشمند و خدمات بهداشتی و پزشکی

یکی از نمونه های استفاده خدمات پزشکی از قراردادهای هوشمند، پروژه Encrypgen میباشد. در این پروژه اطلاعات پزشکی بیماران به صورت کاملا امن ذخیره شده و محققان به منظور دسترسی به این اطلاعات باید برای بیماران پول ارسال نمایند.


قرارداد هوشمند و دولت ها

یکی از استفاده های جالب دولت ها از قراردادهای هوشمند، رای گیری میباشد. در صورت استفاده از قرارداد های هوشمند به منظور رای گیری، میتوان مطمئن بود که خطایی در شمارش رای ها رخ نخواهد داد.


سخن آخر
همانطور که مطالعه نمودید، قرارداد های هوشمند در حال فراگیری بسیاری از مشاغل و صنایع بوده و به تبع اشخاص ثالث زیادی در حال حذف شدن میباشند. امید است که با پیشرفت این تکنولوژی تمام اشخاص ثالث در امور مختلف از بین بروند.




مطالب مرتبط